தொல்லியல் (Archaeology) என்பது பழந்தமிழர் உள்ளிட்ட மனித இனத்தின் பண்பாடு, வாழ்க்கை முறை மற்றும் நாகரிகத்தை, அவர்கள் பயன்படுத்திய பழங்காலப் பொருட்கள், கட்டடங்கள் மற்றும் எஞ்சிய சான்றுகள் மூலம் அகழ்வாய்வு செய்து ஆராயும் அறிவியல் புலமாகும். இது நிலத்தடியில் புதைந்துள்ள மட்பாண்டங்கள், கல்வெட்டுகள், நாணயங்கள், எலும்புகள் (ecofacts) மற்றும் கருவிகளை (artifacts) ஆய்வு செய்து, வரலாற்றை மீளுருவாக்கம் செய்கிறது. 

தொல்லியலின் முக்கிய அம்சங்கள்:

பொருள்சார் சான்றுகள்: மக்கள் பயன்படுத்திய கருவிகள், கலைப்பொருட்கள், மட்பாண்டங்கள் மற்றும் கட்டட எச்சங்கள்.

அகழ்வாய்வு (Excavation): பூமிக்கு அடியில் மறைந்துள்ள தொன்மைக்காலச் எச்சங்களைக் கவனமாகத் தோண்டி எடுத்தல்.

பகுப்பாய்வு (Analysis): கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருட்களை அறிவியல் முறைகள் மூலம் காலத்தைக் கணித்தல் மற்றும் அதன் பயன்பாட்டை ஆராய்தல்.

வரலாற்றுத் தொடர்பு: எழுத்துப்பூர்வமான ஆவணங்கள் இல்லாத காலத்தின் (வரலாற்றுக்கு முந்தைய காலம்) வரலாற்றை அறிய உதவும் முதன்மைத் துறையாகும்.

பண்பாட்டுப் பாதுகாப்பு: பழங்கால மக்களின் வாழ்க்கை முறை, தொழில்நுட்பம், பொருளாதாரம் மற்றும் சூழலை அறிந்துகொள்ள உதவுகிறது. 

தொல்லியல் என்பது ஒரு நாட்டின் பண்பாட்டு மேன்மையையும், நாகரிக வளர்ச்சியையும் வெளிக்கொணரும் இன்றியமையாத கல்வியாகும்.